Blog Section

Çocukluk Döneminde Anafilaksi

Anafilaksi “şiddetli, yaşamı tehdit edebilen allerjik  reaksiyon” olarak tanımlanır. Allerjinin ölümcül olabilen  formu olarak kabul edilir.Çocukluk çağında  nadir raslanır. Ancak  anafilaksi sıklığında son yıllarda özellikle okul çocukları arasında artış gözlenmiştir..

SEBEBLERİ NELERDİR?

Çocuklarda anafilaksinin en önemli nedeni  besinlerdir. Besinler, çocuklarda oluşan anafilaktik reaksiyonların yarısından sorumludur. Özellikle süt ve süt ürünleri, yumurta, kabuklu-yağlı kuru yemişler ve balık başta olmak üzere pek çok besinle anafilaksi ortaya çıkabilir.

İlaçlar, özellikle penisilin grubu antibiyotikler ve arı sokmaları da önemli birer anafilaksi sebebidir. Ayrıca kas gevşeticiler, kan ürünleri, tıbbi malzemelerin içeriğinde bulunan  lateks, spesifik allerjen immünoterapi (allerji aşıları) ve nadir de olsa çocukluk aşıları anafilaksiye yol açabilir. Bazı olgularda neden saptanamaz.

NASIL  TANI KONUR

Anafilaksi tanısı esas olarak klinik bulgularla konulur. Belirtiler dakikalar-saatler içinde ortaya çıkabilir. Genellikle böcek sokmaları ve enjeksiyonlar sonrasında oluşan reaksiyonlar birkaç dakikada, besinlerle oluşanlar ise  daha geç ortaya çıkma eğilimindedir.

Yüzde ani kızarıklık, deride yaygın kaşıntı,döküntü ,dil,dudak ve göz kapaklarında şişlik,ses kısıklığı,boğaz ve göğüste hırıltı,öksürük,nefes darlığı,bulantı,kusma ve karın ağrısı,çarpıntı,tansiyon düşüklüğü ve şuur kaybı anafilaksinin önemli belirtileridir.Deri belirtileri, çocuklarda anafilaksi sırasında en sık görülen bulgudur. Ancak, deri belirtileri olmadan da şiddetli reaksiyonların görülebileceği, ancak tanı için en az iki farklı organ veya  sistem tutulumunun şart olduğu unutulmamalıdır.

TANIDA  HANGİ YÖNTEMLER  KULLANILIR? 

Laboratuvar yöntemleri anafilaksi tanısında sınırlı bir öneme sahiptir. Bazı kan ve idrar  tetkikleri tanıda yardımcı olabilir.. Ancak, bu tetkiklerin hastane ortamında saptanan vakalarda işe yarayabileceği, anafilaksi tanısının esas olarak klinik olarak konulabileceği unutulmamalıdır.

KORUNMA  MÜMKÜN MÜDÜR?

Anafilaksnin, ne zaman ortaya çıkacağı  öngörülemediği için olası reaksiyonlar için önceden hazırlıklı olmak gerekir..

Hastaların ve anne-babaların risk faktörleri yönünden uyarılmaları, bilinen ilaçlar, besinler ve arı venomu gibi allerjenlerden uzak durmaları konusunda eğitilmeleri gerekir.. Mümkünse çocuklar yanlarında   duyarlı oldukları besin veya ilaçları belirten bir açıklama(bileklik gibi) taşımalıdır.. Okulda öğretmenlerin ve sınıf arkadaşlarının da sorumlu ajanlar yönünden uyarılmaları gerekir.

Anafilakside önemli bir korunma yöntemi de hastane dışında oluşabilecek anafilaktik reaksiyonlara hastaların zamanında ve kendilerinin müdahale edebilmesidir. Bu amaçla adrenalin otoenjektörleri (0,15mg ve 0,3 mg’lık Epipen-,Anapen ) mevcuttur.. Çocuklarda önerilen doz 10–25 kg   için 0,15 mg; 25 kg’ın üstünde ise 0,30 mg’dır. Ülkemizde de Penepepin adı altında otoenjektör (Penepin 0,15mg ve 0,3 mg’lık ) mevcuttur. Risk altındaki çocukların, ebeveynlerinin, diğer yakınlarının ve öğretmenlerinin bu enjektörleri kullanma konusunda eğitilmeleri gerekir..

TEDAVİSİ  MÜMKÜN  MÜDÜR?

Anafilaksi,  hemen tedavisi gereken acil bir durumdur.  Tedavinin başlangıcında hastanın solunum yolunun açılması ve bacaklar yukarıda olacak şekilde sırtüstü yatırılması gerekir.

  • Tedavinin ilk adımında otoenjektör tarzındaki adrenalin uylugun  ön-yan tarafına  kas içine, hastanın şuuru açık ise antihistaminik ve steroidli ilaçlar  ağızdan verilmelidir.Bu arada en yakın acil polikniğine ulaşılmalıdır.
  • Riskli hastalar yanlarında otoenjektöre ilave antihitaminik, steroıidli ve nefes açıcı ılaçları bulundurmalıdır.
  • Acilde hekime ayrıntılı bilgi verilmelidir.
  • Anafilaksi geçiren çocukların, belirtiler yatıştıktan sonra yeniden tekrarlayabileceği riski nedeniyle hastane ortamında en az 24 saat daha tutulması gerekir. Hızlı tanı,zamanında ve etkin tedavi ile anafilaksde iyileşme oranı çok yüksektir. Ölümler, daha çok solunum yolu tıkanmasına  ve kardiyovasküler şoka bağlıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hoş Geldiniz!

Çocuk Sağlığı Çocuk İmmünolojisi ve Alerjik Hastalıklar.

İLETİŞİME GEÇİN

  Uzman Doktor Faruk DEMİR